Vít tải (screw conveyor) là một trong những thiết bị vận chuyển vật liệu rời phổ biến nhất trong công nghiệp nhờ kết cấu đơn giản, kín, chiếm ít diện tích và chi phí hợp lý. Bài viết điểm qua các ứng dụng vít tải tiêu biểu theo từng ngành và lý do thiết bị này được ưa chuộng.
Nguyên lý chung: cánh vít xoắn quay quanh trục trong lòng ống hoặc máng, đẩy vật liệu di chuyển dọc theo chiều trục. Nhờ đó vít tải vận chuyển được nhiều loại vật liệu bột, hạt, mảnh nhỏ ở phương ngang, nghiêng hoặc gần đứng.
Vít tải trong ngành xi măng và vật liệu xây dựng
Đây là ngành sử dụng vít tải nhiều nhất. Vít tải ống kín vận chuyển xi măng, clinker nghiền, vôi bột, tro bay, bột đá… mà không phát tán bụi ra môi trường. Với vật liệu mài mòn như clinker, thường dùng cánh vít dày hoặc thép chống mài mòn HARDOX để tăng tuổi thọ.
Vít tải trong thực phẩm và nông sản
Trong nhà máy bột mì, đường, muối, cà phê, hạt điều…, vít tải inox 304 đạt chuẩn an toàn thực phẩm giúp vận chuyển sạch sẽ, dễ vệ sinh. Vít tải máng hở chữ U được ưa dùng vì dễ kiểm tra và làm sạch giữa các mẻ sản xuất.
Vít tải trong thức ăn chăn nuôi
Dây chuyền sản xuất thức ăn gia súc, gia cầm dùng vít tải để vận chuyển cám, ngô, đậu nành, khô dầu và phối trộn nguyên liệu. Trục trộn cánh bản rộng còn dùng để đảo trộn thức ăn thô xanh cho trang trại bò sữa.
Vít tải trong hóa chất và môi trường
Vít tải vận chuyển bột nhựa, hóa chất dạng bột, phụ gia; trong xử lý môi trường, vít tải tách nước và vận chuyển bùn thải, bã lọc. Kết cấu kín giúp kiểm soát mùi và bụi độc hại.
Vì sao vít tải được ưa chuộng?
- Kín, sạch: hạn chế phát tán bụi, phù hợp vật liệu mịn và môi trường yêu cầu vệ sinh.
- Gọn: chiếm ít diện tích, dễ bố trí trong dây chuyền chật.
- Linh hoạt: vận chuyển ngang, nghiêng, tích hợp cấp liệu và định lượng.
- Chi phí hợp lý: kết cấu đơn giản, bảo trì dễ, giá thành thấp hơn nhiều phương án khác.
Xem các dòng sản phẩm: Vít tải ống, Vít tải máng, Cánh vít tải hàn. Chưa chắc chọn loại nào? Tham khảo lưu ý khi chọn vít tải hoặc liên hệ kỹ sư 3TTS.
Các loại vít tải thường dùng theo ứng dụng
Tùy đặc tính vật liệu và yêu cầu vệ sinh, mỗi ngành sẽ chọn loại vít tải phù hợp:
| Loại | Đặc điểm | Phù hợp |
|---|---|---|
| Vít tải ống | Ống kín, chống bụi, chống ẩm | Xi măng, bột mì, vôi bột, hóa chất bột |
| Vít tải máng | Máng hở chữ U, dễ vệ sinh, dễ bảo trì | Cám, ngô, nông sản, thực phẩm dạng hạt |
| Trục trộn / trục vít trộn | Cánh bản rộng, ribbon, paddle | Phối trộn cỏ, bột, nhiều thành phần |
Với vật liệu mài mòn hoặc tải nặng như clinker, đá, xỉ, nên chọn cánh vít tải hàn dày, có thể dùng thép HARDOX để tăng tuổi thọ. Việc chọn đúng loại ngay từ đầu giúp hệ thống bền và tiết kiệm chi phí vận hành.
Câu hỏi thường gặp
Vít tải vận chuyển được vật liệu gì?
Hầu hết vật liệu rời dạng bột, hạt, mảnh nhỏ: xi măng, bột mì, cám, ngô, muối, hóa chất bột, bùn thải… Vật liệu quá ẩm, dính hoặc cục lớn cần tư vấn riêng.
Vít tải chạy nghiêng hoặc đứng được không?
Được. Vít tải chạy tốt ở phương ngang và nghiêng; góc càng lớn năng suất càng giảm. Trên 20° nên cân nhắc vít tải đứng chuyên dụng.
Ngành thực phẩm nên dùng vật liệu gì?
Nên dùng inox 304 (hoặc 316) đạt chuẩn tiếp xúc thực phẩm, ưu tiên vít tải máng hở để dễ vệ sinh.